mei 132012
debatop2

Niet vaak voel ik de neiging om een blog te schrijven over een televisieprogramma. Dit keer kan ik het niet laten. Debat op 2 ging namelijk over social media en dat is toch een onderwerp wat mij, en met mij de mensen achter SocialNed, aan het hart gaat. Ik keek het programma weliswaar vertraagd en op mijn laptop, maar dat maakte het zelfs wat makkelijker om af en toe terug te kijken.

Een eerste reactie als enthousiast social media gebruiker is om de hakken in het zand te zetten, het programma af te branden en het, te vuur en te zwaard, op te nemen voor de social media adepten. Ik heb het dus even laten bezinken en ben pas een halve dag later in de pen geklommen om iets genuanceerder een opinie neer te pennen over deze aflevering van Debat op 2.

De basis

Ik zal me hier niet uitspreken over de wijze waarop het programma zelf is verlopen. Ik weet immers niets van de afspraken en wie wel en hoe aan het woord zou komen. Dat ik er zelf niet ben geweest, jawel wij waren ook uitgenodigd, vind ik achteraf niet zo erg, maar hier dus ook geen oordeel over hoe het debat zelf tot stand is gekomen.
Als geïnteresseerde toeschouwer mag en kan ik natuurlijk wel oordelen en dat kan ik dan ook niet laten. Het viel me dan ook meteen op dat er een sfeer werd gecreëerd als zou het een generatiekwestie zijn. Daar trapten de nietsvermoedende jongeren in en dus werd het de ouwetjes tegen de jongeren, als zijnde de niet social media gebruikers tegen de wel ‘verslaafden’, want ook dat laatste werd er bij de argeloze tieners op de social media tribune lekker in gewreven.

Dat het geen generatiekwestie is weten de social media gebruikers natuurlijk allang. Een onderzoek gepubliceerd op Frankwatching gaf al heldere cijfers over het gebruik en ook bij Well Designed Media bleek al dat alleen Hyves bij jongeren beter scoorde. Vele onderzoeken toonden al aan dat de meest actieve social media gebruikers niet bij de jongeren zitten, hoewel dit ongetwijfeld zou kunnen veranderen. Nonsens dus om een debat te organiseren waarbij deze uitgangspunten de basis lijken te vormen.

Argumenten

Wat mij het meeste opviel was dat er een prominent aanwezige ‘oudere’ was die vol met vooroordelen zijn mening verkondigde over social media gebruik bij jongeren. “Ze twitteren alleen maar over jurkjes die ze net gekocht hebben.” Meneer Keja, als diezelfde personen naast u in de trein hadden gezeten hadden ze dat ook gedaan. Kwetteren over jurkjes dan. Maar dan mag het wel natuurlijk.
In dit soort onbezonnen uitspraken was weinig tot geen onderbouwing te bespeuren.  In een straatinterview verkondigde een mevrouw zelfs dat het zo zielig is voor al die kinderen, met die op straat twitterende moeders.

De tegenstanders over één kam scheren gaat echter ook te ver. In het tribunevak van de niet-gebruikers zaten namelijk ook enkele ex-gebruikers en sommigen daarvan wisten prima uit te leggen waarom zij dan geen gebruik meer maakten van social media. Zij namen het de wel-gebruikers niet kwalijk dat ze wel gretig van deze media gebruik maken, dus veroordeelden ze het niet. Eén van de aanwezigen gaf slechts aan dat zij er geen heil meer in zag. Prima, dat is ieders keuze en daar is niets mis mee.

De aanwezige meneer Keja werd ook fijntjes door een van de tieners terecht gewezen. “Als u het nooit heeft geprobeerd, wie bent u dan om ons te veroordelen op het gebruik er van. U heeft geen idee waar u het over heeft.” Maar dan in, zeker voor zo’n tiener, prachtige diplomatieke bewoordingen.

Verslaving

Er was ook een verslavingsdeskundige in de zaal. Deze had wel degelijk onderbouwde argumenten en een mening over waarom social media verslavend en daarmee gevaarlijk kunnen zijn, maar een cijfer over hoe verslavend het is en hoe dat cijfer zich verhoudt met de niet verslaafden heb ik niet gehoord. Vanzelfsprekend heeft deze meneer gelijk en dient er gewaarschuwd te worden voor een mogelijke verslaving.

Er liggen dan ook wel degelijk problemen op de loer en dat wil ik zeker niet bagatelliseren, maar, zoals één van de jongeren mooi aangaf, als je als jong gebruiker mediavaardiger bent dan je ouders, dan is het natuurlijk lastig om daarin gestuurd te worden. Dan zullen we, met vallen en opstaan, de eerste jaren door moeten komen en ja, dat levert ongetwijfeld ook excessen op. Maar horen jullie nu nog erg veel over game verslavingen? Ik niet, waar zijn die dan gebleven? Ze zijn er ongetwijfeld nog hoor, die spelletjesfanaten, maar heeft dat nu tot excessen geleid bij de jeugd? Dacht het niet! Mijn eigen zoon is gamefanaat, maar maakt dat hem minder? Dacht het niet!

Het is géén probleem

Midden in de uitzending bezigt de presentatrice de gewaagde uitspraak; “Dat het een probleem is wordt hier erkend.” Nonsens! Behalve die vooringenomen lieden die het al niets vinden zonder zelf te weten waar het over gaat zegt niemand dat, mevrouw de presentatrice. Het is helemaal geen probleem. Mensen die er niets van begrijpen zijn geneigd er een probleem van te maken en het zo te benoemen, maar dat maakt het nog niet waar. Als we allemaal gaan roepen dat internet een waardeloos medium is, wordt dat daarmee nog geen waarheid!

Natuurlijk heeft iedereen wel eens gehoord van de uitwassen die op twitter voorkomen en ja die zijn toevallig wel wat meer zichtbaar dan toen we nog geen internet hadden. Neem de ongewenste lijstjes met jonge meiden die de ronde deden en die parkeerwachter uit de uitzending die bijna was ontslagen omdat zijn werkgever had zitten slapen en het verschil niet weet tussen het tijdstip dat een filmpje online komt en de het moment van de opname. Diezelfde parkeerwachter is overigens net zo stom bezig als zijn baas en bezigt doodleuk de uitspraak dat: “werkgevers uitsluitend op het internet zitten om hun personeel te controleren!” Belachelijk meneer de parkeerwachter. Ook ik ben werkgever, maar denkt u nu echt dat ik de hele dag mijn personeel zit te controleren?

Geen succes

Als gezegd zaten er ook verstandige mensen in het publiek, zoals die maatschappijleraar die in ieder geval op normale wijze het onderwerp behandelde en niet alsof social media gebruikers een stel achterlijke asociale nietsnutten zijn. Ook de positieve kanten kwamen gelukkig, meest goed onderbouwd, naar voren. Neem Wilma van Raamsdonk die haar zoon zelfs heeft zien groeien door het gebruik van social media en ook de politica Marietje Schaake die weet uit te leggen dat ze veel baat heeft bij het intensieve gebruik tijdens haar werk en op dat soort verhalen komen dan weer verrekt weinig tegenargumenten.

Kortom, het was niet bepaald een succesvol debat en dat lag zeker voor een deel aan de aanpak van de omroep die dit debat heeft neergezet. Heel spijtig.

Wat blijft is dat die jongste deelnemers aan de uitzending vaak verrassend veel beter uit hun woorden bleken te komen dan de andere ‘oudere’ aanwezigen. Hoe zou dat nu toch komen.

8 reacties aan “Debat op 2 – social media”

  1. Ik heb de uitzending gezien en heb me behoorlijk zitten ergeren, vooral aan de heer Keja. Ik had graag gezien dat er goede argumenten ter tafel zouden komen waarover gediscussieerd had kunnen worden maar helaas. Een erg positieve bijdrage vond ik die van Adil Akmouni, naast de twee dames die je zelf noemt in je artikel.

  2. Fred, ik was erbij en ik kan je geruststellen; je hebt weinig gemist.

    Vooraf waren tien mensen geselecteerd die een microfoon omkregen. De rest werd in de briefing vooraf en daarna nog eens ter plekke aangemoedigd enthousiast met de hand te zwaaien. Dan zou je mee kunnen doen aan de discussie.

    Nu heb ik tijdens de uitzending meerderen zien klapwieken als Pietermanknecht richting kade, maar niemand van deze mensen kreeg het woord. Ik vind het nog steeds knap hoe de cameraman dat buiten beeld heeft weten te houden. Komt nog eens bij dat de microfoondragers quasi lukraak door het publiek waren verspreid, zodat het voor de kijker leek of iedereen een gelijke kans had om aan het woord te komen. Frustrerend!

    Dan je opmerking over jong vs. oud. Dat stak mij ook. Ik ken genoeg ouderen die volledig losgaan op de sociale media en ik was al helemaal niet gekomen voor een achterhaalde discussie over nut en noodzaak van de sociale media. Die stammenstrijd hebben we zo onderhand toch wel gehad? Move on to 2012, people! De sociale media zijn ‘here to stay’ en het is vooral zaak eens goed te kijken hoe je er het beste mee om kunt gaan.

    Als schrijver van het boek ‘Lekker sociaal! – Honderd dagen zonder sociale media’ had ik graag een bijdrage aan die discussie geleverd. Nu moest ik toekijken naar een discussie die als mogelijke uitkomst leek te hebben dat we de sociale media maar eens moesten opdoeken. Ik heb me zelden zo nutteloos gevoeld.

    Een echt lamme zwaaiarm kreeg ik pas goed toen de verslavingsexpert aan het woord kwam. Zoals je terecht opmerkt staafde hij zijn betoog vooral met emotionele argumentatie en een blik van ‘ik zie wel dat jij een probleem hebt’. Hoe de vork werkelijk in de steel zit? Voor mijn boek heb ik gebeld met stichting De Jellinek in Amsterdam. Verslavingszorg dus. En wat blijkt? In 2009 hebben 43 (!) mensen zich aangemeld met een internetverslaving. Nee, je leest het goed, geen 43%, maar 43 mensen in totaal op de hele Nederlandse bevolking. En let wel: daar zitten ook gameverslaafden en cybersex-junkies tussen.

    Het totaal aantal internetverslaafden ligt hoger (vermoedelijk enkele procenten van het totaal aantal internetters), maar, zo vertelde de woordvoerder mij, kennelijk is het een hanteerbare verslaving. Ik citeer: “Het zijn op dit moment dus vooral de media die er een probleem van maken.” Wat overigens niet wegneemt dat maat houden verstandig is, al was het maar vanuit het besef dat je op de sociale media je eigen merk aan het neerzetten bent.

    Na afloop heb ik Marietje Schaake gecomplimenteerd met haar bijdrage. Een lichtpuntje in een voor het overige vrij nutteloze debatsessie van een tv-programma dat weinig diepgang mocht hebben en waarin het onderwerp ‘sociale media’ wel heel erg werd beperkt door alleen Twitter en Facebook te bespreken.

    Hartelijke groet,

    Erik Slofstra

  3. Hannelore Engels zegt:

    Het was inderdaad een interessante uitzending waarin eens te meer naar voren komt hoe belangrijk het is dat wij, enthousiaste social media gebruikers die de meerwaarde van deze mediamiddelen inzien, blijven “tegenbewegen” tegen de vooroordelen die er zijn ten opzichte van het gebruik van social media.

    Ik roep het tegen iedereen die het horen wil en blijf standvastig in mijn enthousiasme. Social media is voor mij van zeer grote meerwaarde. Ik vind het geweldig dat we door deze platformen kennis kunnen delen, mijzelf zo te kunnen ontplooiien en op een andere (extra) manier kunnen communiceren. Het is Hierarchie-doorbrekend en grensoverschrijdend.

    De woorden van Marietje Schaake waren voor mij dan ook een verademing in de brei van nutteloze, en soms zelfs ronduit slechte argumentatie, die ik al zo vaak moet aanhoren. Het is dan ook zeer prettig is om te merken dat mensen bij bijvoorbeeld hier op @socialned maar ook @socialmediawijs @contengirl en @onderwijslente een positieve tegenwind blijven laten horen. Dat stemt mij, en ik denk vele social media liefhebbers met mij, gerust. Mensen mogen vanalles vinden over social media, maar dan wel graag goed gefundeerd! Eerst proberen, en dan pas oordelen graag!

  4. Fred Rommens zegt:

    Dank allen voor jullie reacties. Reacties die op zichzelf al bijna weer een blog vormen en dat zegt iets. Merci, absoluut toegevoegde waarde.

  5. Hallo Fred en meelezers,

    Ik kan een hele verhandeling over het debat houden hier, maar heb dat eveneens in een blog gedaan als ervaringsdeskundige op de eerste rij die graag had willen bijdragen maar slechts voor de helft in beeld kwam.
    Check mijn blog over wat Social Media Wijs had willen toevoegen:
    http://socialmediawijs.nl/2012/05/13/social-media-debatop2/

  6. Ik was van plan om de uitzending terug te kijken, maar na het lezen van de berichten over dit programma doe ik dat niet.
    #TrosRadar heeft ook al eens iets van deze strekking uitgezonden en het voedt degenen die niets met sociale media hebben in hun toch al negatieve mening over sociale media. Of is dat de mening die ze overnemen van de media als TV, krant, enz., die sociale media als een bedreiging zien?
    Eerlijk is eerlijk, ik kijk minder TV en lees (bijna) geen krant meer. Alles zie en lees ik wel online. En door daar meerdere bronnen te raadplegen krijg ik een goed beeld van deze uitzending > die ik dus kennelijk niet gemist heb :-)

  7. Maroesja zegt:

    Goh, ik twijfel: ga ik wel of niet nog kijken. Volgens mij weet ik inmiddels genoeg. Tja, ik merkte ook in tijden dat ik slecht in mijn vel zat, de social media te veel was. Ik wilde te geforceerd alles bijhouden. Nu gaat de computer vanaf 20.30 uur uit, enkele uitzonderingen daargelaten. Social media betekent voor mij contacten onderhouden, met goede vrienden en juist die mensen voor wie ik irl minder tijd heb. Het betekent het nieuws volgen. Lezen over mijn vakgebied. Mensen leren kennen. Vacatures zien. Oproepen plaatsen. Vragen beantwoord krijgen. Interessante weetjes. Grappige berichten. En soms, heel soms, me druk maken over een opmerking met dubbele bodem van een semi-vriend. Maar dat ligt niet aan social media, dat ligt aan hoe ik met de inhoud omga. En dat is niet anders dan in het echte leven hoor! Sjonge, twijfel nog steeds. Kijken of niet kijken?

  8. Fred Rommens zegt:

    Maroesja en Gea. Pas als je het gekeken hebt kun je natuurlijk een echt eigen oordeel vellen. laat je niet door mij beïnvloeden, maar kijk en huiver :o)
    Dank Thijs voor je reactie en gezien jouw blog lopen onze meningen niet echt ver uiteen.

Geef een reactie

(verplicht)

(verplicht)

© 2010 Socialned | Beheer Powered by Indigo Webstudio