Afgelopen week was ik als ouder bij een bijeenkomst over pubers. Tijdens deze bijeenkomst werd met geen woord gerept over social media en hoe hier mee om te gaan. Er werd aangegeven dat puberproblemen niet zoveel verschilden van “vroeger”.
Naar mijn idee is er echter wezenlijk iets veranderd in de samenleving waar we als ouders/maatschappij wel degelijk iets mee “moeten”.
Social media
Internet is snel opgekomen en razendsnel gegroeid inclusief allerlei toepassingen. Ineens zijn fysieke afstanden overbrugbaar. Tussen pakweg 1985 en 1990 was het zo dat we als pubers via de telefoon (vast met draad) contact met elkaar konden onderhouden als we niet konden afspreken. Onze ouders vonden dit altijd te lang duren maar in dat opzicht is niks veranderd. Alleen nu kan er continue contact worden onderhouden via sms-berichten maar nog veel eenvoudiger en zeker goedkoper via MSN/Hyves/Facebook/Twitter/WhatsApp.
Als ik toen niet naar een feestje mocht dan hoorde ik pas achteraf de verhalen van de gelukkigen die er wel naar toe mochten. Er bestonden geen mobieltjes met camera’s waardoor je ook niet het risico had op een zeer ongewenst moment te worden vastgelegd op de gevoelige plaat. Tegenwoordig kunnen de meeste westerse pubers op elk gewenst moment contact onderhouden met thuisblijvers of vakantiegangers en informatie delen.
Invloed
Hierdoor kunnen naar mijn mening ook juridisch gerelateerde problemen ontstaan die voorheen gewoon niet aan de orde kwamen. Ouders van nu zijn niet opgegroeid met social media en kinderen leren heel snel. Helaas is een kenmerk van het puberbrein nu eenmaal dat de puber de gevolgen van zijn of haar handelen niet kan overzien, dus juist daar dienen de opvoeders een rol te spelen naar mijn idee. Maar hoe worden die opvoeders op de hoogte gebracht?
Een mooi voorbeeld vind ik altijd dat ouders hun kinderen (nog) niet alleen naar bijvoorbeeld een voetbalclub laten fietsen (en wat later naar de stad etc.) maar dat de meeste ouders hun kinderen wel onbeveiligd en zonder toezicht laten surfen op het internet en al heel vroeg gebruik laten maken van de social media platforms.
Hierbij wordt niet of nauwelijks aandacht besteed aan de (zeker ook juridisch gerelateerde) gevaren. In het kort volgen hieronder 10 aandachtspunten:
1. Privacy
Social media sites kunnen het gedrag van hun leden volgen en in kaart brengen. Dit gebruiken ze voor marketing technische doeleinden (de ene gebruiker ontvangt andere advertenties dan de andere). Verkopen van deze gegevens mag niet zomaar maar iedereen begrijpt dat hiermee enorm grote kansen liggen voor de marketingindustrie.
Nog maar enkele maanden geleden was in het nieuws dat Facebook ook het gedrag van niet-leden kan volgen als die een site bezoeken die gebruik maakt van Facebook-connect.
2. Informatie op internet
Er staat een heleboel rotzooi op het internet. Veel is seksgerelateerd maar ook anderszins schokkende informatie is gemakkelijk te vinden. De meest jonge kinderen kunnen deze informatie “tegenkomen”. Je kunt eenvoudig een filter installeren voor dit soort informatie zeker als de kinderen erg jong zijn. Een andere tip is het checken van de “geschiedenis” op de computer van de kinderen om te controleren welke sites zijn bezocht.
3. Aanwezigheid
Aangeven waar je bent op een bepaald moment geeft dieven uiteraard een prima gelegenheid om een juist tijdstip te kiezen om in te breken. Foursquare biedt hiervoor zelfs een populaire applicatie.
4. Schade reputatie
Een misplaatst bericht of foto op een social media netwerk kan behoorlijke schade aanbrengen. Vakantiefoto’s willen pubers graag snel delen maar dit kan achteraf problemen opleveren. Dit geldt niet alleen voor potentiële werkgevers maar denk bijvoorbeeld ook aan leraren, stagebegeleiders, etc.
5. Vertrouwelijke informatie
Stel dat een puber een vertrouwelijk gesprek tussen ouders opvangt over de situatie op het werk van één van die ouders en dat meldt op een social media platform. Dit kan een zeer lastige situatie opleveren voor de betreffende ouder en als de informatie zeer vertrouwelijk is dan kan zoiets zelfs arbeidsrechtelijke consequenties voor die ouder hebben.
6. Belediging
Heel recent is een leerlinge geschorst na het beledigen van een docent op twitter. Op basisscholen gebruiken veel leerlingen Hyves en daar bestaat de mogelijkheid tot het starten van een “haat aan” groep. Ik heb in groep 7 van de basisschool gemerkt dat dit wordt gebruikt om op die manier een leraar te beledigen. Nu kun je vraagtekens zetten bij de mogelijkheid die Hyves, of in het eerste voorbeeld Radio 538, biedt. Maar leerlingen hebben niet in de gaten wat de gevolgen zijn voor de docent.
7. Cyberpesten
Pesten via social media platforms komt ook vaak voor. Ouders van een gepest kind kunnen juridische stappen ondernemen tegen de dader. Om cyberpesten te bewijzen zijn bijvoorbeeld chat-logs te gebruiken. Ook een schermafdruk van een webpagina kan als bewijs dienen.
8. Kansen arbeidsmarkt
Elke potentiële werkgever, ook voor een vakantiebaantje, zal de online reputatie checken van een sollicitant. Zie ook onder punt 4.
9. Bedreiging
Ook bedreigingen via social media komen steeds meer voor. Dreigtweets zijn al een bekend fenomeen. Kinderen wanen zich anoniem en zien het soms als een grap een bedreiging te uiten. Heel recent is nog een 13-jarige jongen opgepakt na een dreigtweet.
10. Digitale identiteit
Veel mensen staan er niet bij stil maar op het moment dat je digitale identiteit wordt gestolen, (via het achterhalen van inloginformatie) wordt het “echte” leven een hel.
Bezorgdheid
Als ouder wil ik mijn aankomende pubers toch echt voor enkele zaken behoeden. Van mij mogen ze alleen naar de sportclub en zelfstandig andere dingen ondernemen maar op hun eigen kamer een pc en een mobiel zonder dat ik inlogcodes heb dat vind ik lastiger.
Op de huidige en toekomstige scholen van mijn kinderen wil ik een workshop gaan aanbieden waarin ik de kinderen, leerkrachten en het liefst ook de ouders, wijs op deze gevaren.
Ik hoor daarom heel graag van jullie of er nog meer juridisch gerelateerde gevaren specifiek voor pubers zijn. Als wij weten waar we op moeten letten, kunnen we onze kinderen informeren en hopelijk behoeden voor (enkele van) deze gevaren.
Gerelateerde berichten:
Benieuwd naar het percentage ouders die een oogje in het zeil houden bij het SoMe gebruik van hun kinderen? check hier: http://ow.ly/5C7HE
Dank Tomas,
Daar schrik ik toch nog van, bijna een kwart kijkt nooit mee en het grootste deel soms. Ben wel benieuwd hoe vaak dat dan is.
Ik hoor het wel vaker, kinderen hebben PC of laptop op kamer en ouders ‘laten het los’.
Ik wil nog wel eens kijken naar de geschiedenis en soms zelfs nog naar inhoud…
En af en toe terloops gesprekje over inhoud discussies aanzwengelen.
Ben het zo eens met dit hele stuk en praat hier al maanden over maar aanslaan doet het niet. Daar komt bij dat ik vind dat de scholen ook niet erg meewerken.Tijdens de infoavond op de middelbare school word ook gewoon gezegd; Je mag je mentor toevoegen op hyves dat als je vragen hebt dat je die gelijk kunt stellen. Mobiels moeten uit dat is de regel maar ligt bijvoorbeeld je oma of opa op sterven dan mag hij op stil en op je tafeltje liggen?? Nou vroeger liep de conciërge gewoon de klas in als er iets aan de hand was want die werd dan gebeld…Het is niet alleen de jeugd die veranderd het is de hele wereld je moet je moet anders hoor je er niet bij. Heb je geen laptop mag je niet eens menige opleiding volgen?
Ach, ik zie het zo:
Het is net als met leren fietsen. Wanneer je de zijwieltjes eraf haalt loop je, duw en ren je een paar weken achter je fietsend lerend kroost aan.
Daarna mogen ze in de staat en een klein rondje in de buurt etc. etc.
De crux naar mijn onbescheiden mening is dat ouders gewoon ouders moeten zijn en grenzen moeten (durven) stellen en dan langzaam maar zeker loslaten. Dat is bij het gebruik van SoMe niet anders! Wanneer ik luister en praat met andere ouders kinderen van 6-7 kijken naar ‘Romancing the Stone’. Ouders vinden veel best hebben geen zin in ‘ruzie’ (opvoeden).
Mijn zoontjes roepen ook soms ook dat ze me niet aardig vinden wanneer ik iets botweg verbied zonder allerlei verzachtende bypasses aan te leggen.
Dat doe ik soms bewust. To pull rank! Daarna zie je vaak dat de kinderen opgelucht ademen en blij zijn dat de hiërarchie duidelijk is.
Bij pubers is het een glijdende schaal waarbij je soms lekker loslaat en ze soms keihard terugfluit.
Ik snap de bezorgdheid. Ik onderschrijf dat het puberbrein impusliever reageert dan bij volwassenen en dat dit soms tot situaties leidt die hoogst ongelukkig lijken. De in het blog genoemde excessen zijn naar mijn mening niet maatgevend voor de gemiddelde jeugdige van generatie Einstein. Het stuk ademt verder veel controle uit, en daarmee heb ik moeite. Opvoeden vanuit een basis van wederzijds vertrouwen is een voedingsbodem voor transparantie. En vanuit die transparantie ontstaat een natuurlijk lerende omgeving waarin controle niet aan de orde hoeft te zijn. Ik heb nog nooit een PC gecontroleerd en zeker nooit de ‘geschiedenis’. We vertrouwden ook dat het huiswerk werd gemaakt. En dat vertrouwen is nooit geschaad. Wel voerden we aan de keukentafel gesprekken waarin wij samen (kinderen en ouders) de zaken konden bespreken die in ons gezin speelden. Vertrouwen mensen, ook in het feit dat kinderen best zelf naar school kunnen fietsen.
Esther, Tomas, Bart,
Dank voor jullie reacties. Vanuit mijn juridische achtergrond zie ik vooral gevaren en risico’s, misschien dat dat de controle verklaart. Wel denk ik dat vooral ouders op de hoogte moeten worden gesteld. Op die manier kun je in ieder geval een gesprek aangaan. Als je het niet weet (en een behoorlijk aantal ouders heeft weinig kennis van social media) is dat niet mogelijk.
Ik sprak laatst met iemand die sociale weerbaarheidstrainingen op scholen geeft en heel erg werkt vanuit vertrouwen. Hij gaf wel aan dat pubers gewoon aan sommige zaken nog niet toe zijn en je ze dus ook niet zomaar kunt “loslaten” (hoezeer je ze ook vertrouwt)
Natuurlijk is voorlichten een must. Dat is ook vanuit de scholen een item. Nuttige initiatieven zijn Slimmerkunde (hoe ga je slim en veilig om met de aangeboden kennis op internet) en de weerbaarheid trainingen. Tip: het boek ‘Puberbrein binenste buiten’ van Young Works geeft een interessante inzage in de ontwikkeling van het brein en tips voor ouders en beleidmakers hoe hier mee om te gaan. Dank voor je interessante blog Wilma. Geeft stof tot nadenken.
Het opzoeken en delen van dit soort informatie is essentieel. Als ouders hoor je vaak: “Al mijn vriendinnen mogen…”. Wanneer je je lijntjes checkt blijk je vaak niet alleen te staan, en soms wel en denk je ben ik nu gek of…
Allemaal goed voor reflectie!
Ik kan me vinden in de reacties van Tomas en Bart. Het gaat volgens mij om voorleven, loslaten en vertrouwen. In het voorleven breng je over hoe je er als ouder over denkt en laat je in je gedrag zien wat je bedoelt. In het loslaten gaat het erom je eigen angsten te herkennen en zelf op te lossen i.p.v. deze op je kinderen te projecteren. In vertrouwen gaat het erom dat je het leven aan de ander overlaat vanuit het vertrouwen dat ze het juiste pad voor zichzelf kiezen, wat niet vanzelfsprekend jouw pad is.
Ik vind trouwens niet dat we ouders moeten voorlichten. Het zijn geen kinderen, dus behandel ze ook niet zo. Betutteling leidt mijn inziens er alleen maar toe dat veel ouders achterover blijven leunen en laten wat is…
Goed om ook de andere invalshoek te lezen en te overdenken. Dank jullie wel hiervoor, heren! Mooi dat je het hebt over “voorleven” Rob, ik denk dat dat inderdaad heel belangrijk is. Naar mijn idee is dat alleen mogelijk als je zelf over de benodigde kennis/informatie beschikt en juist dat zou ik ouders (maar denk ook aan leerkrachten) willen meegeven.
[...] Social media: gemaakt voor MKB-bedrijven! via socialned.nl [...]
Heel goed om hier als ouders weer even bij stil te staan. Mijn kinderen zijn ook actief op Hyves en Twitter. Zij moeten zich ervan bewust zijn dat met een paar (impulsief opgeschreven) woorden heel wat aangericht kan worden. Met gevolgen voor jezelf, jouw gezin en anderen. Zoals die inbraak tijdens de vakantie, hoe wisten ze nou dat wij….
Bedankt voor het artikel en jouw inzet om meer ouders van de gevaren bewust te maken. We hoeven onze kinderen niet te gaan bespioneren, maar wel die angels met hen delen met hen en een open gesprek aangaan over hun aandeel en hoe daarmee om te gaan.
Dank je Janine!
Dat was precies mijn bedoeling met het artikel; ouders meer bewust maken van de mogelijke gevaren.
En als je het nu omkeert:
Ouders zorgen dat ze leren omgaan met sociale netwerken.
Als je dat namelijk kunt, praat je er als vanzelf over en ontdekken de kinderen wat jij “normaal” vindt.
Extra voordeel: kinderen houden je “jong en dynamisch”
Zie vooral ook: http://www.mediaopvoeding.nl en http://www.mijnkindonline.nl. Er is al zoveel mooi materiaal op dit gebied. Zie ook de pdf-brochures bij de links van mediaopvoeding.nl. Ga niet het wiel zelf uitvinden, maar haak aan bij wat er al is en wijs ouders daarop.
Succes!
@Sibren ben het met je eens, denk zelfs dat wij nog van onze kinderen kunnen leren.
@Justine bedankt, ga ik zeker naar kijken!
[...] meer naar aanleiding van een andere blog ontstond het idee samen met mede-ondernemer en –ouder Diana Russo een workshop aan te bieden aan [...]