De vrijwilliger, een uitstervend ras

ophokken van leerling verpleegsters, zooooo 1900

Wie kent ze niet, de vrijwilligers die iedere avond trouw langdurig zieken helpen met het eten, mensen die trouw zijn aan hun vereniging en jarenlang de kalklijnen aanbrengen en de kantine poetsen. Mensen die vrijwillig meevaren op een boot om minder valide medemensen de vakantie van hun leven te gunnen. Ook in het wereldje van verkeer zijn vele vrijwilligers in touw om mee te werken aan uiteindelijk nul slachtoffers. Veelal gemotiveerd door ervaringen of nog erger een trauma. De lijst van vrijwilligerswerk is schier oneindig en het aantal maatschappelijke organisaties is groot. Kortom bovengemiddeld gemotiveerde mensen die iets willen betekenen voor onze samenleving. U herkent ze veelal aan het kleine oranje-blauwe strikje op het zondagse (mantel)pak en het keurig gekapte haar in model gehouden met haarspray of bij de mannen over de kale schedel bij elkaar gehouden met plaksel. De naoorlogse generatie, die van de wederopbouw, is nu eenmaal onder een ander gesternte groot gebracht. Ze zijn de resultante van een tijdsgewricht, mode en moraal. De betrokkenheid en de behoudende krachten zijn enorm en de wil om te overleven ook. En, niet onbelangrijk, de gemiddelde leeftijd van de vrijwilliger is hoog. En het moet vanuit hun perspectief een trieste gewaarwording zijn dat, ondanks alle inspanningen ten spijt, de aangroei van onderop stagneert. Bewust deel uitmaken van een uitstervend ras heeft iets melancholisch. Want wie kent er eigenlijk nog jonge vrijwilligers? Ik bedoel, wie kent mensen van de generatie Y die zich aansluiten bij deze aloude maatschappelijke organisaties? Diegenen die dat wel doen, worden gauw als truttig en oubollig versleten. Een tip voor de ronselaars. Wil je weten waar jonge mensen wonen? Als het heeft gesneeuwd, is hun stoepje niet schoon geveegd (tevens bedoeld als stelling, bp).

Generatie Einstein
Natuurlijk zijn er ook jonge mensen die iets willen betekenen voor de samenleving. Sterker nog, dat is een van de belangrijkste eigenschappen van de Generatie Einstein, zoals Jeroen Boschma die beschrijft in zijn boek. Sociaal, snel, betrokken en zinvol zijn de kernbegrippen. Wikipedia heeft het over de klassieke en de ‘nieuwe’ vrijwilliger. De klassieke variant staat hierboven als stereotype beschreven. De nieuwe vrijwilliger laat zich letterlijk en figuurlijk niet meer in een hokje stoppen. Ze shoppen, hoppen en zetten hun engagement in voor doelen die voor hun op dat moment ‘in de markt’ zijn en dus ‘hot’. Serious Request laat zien dat ze er zijn. En in groten getale ook en met meer dan gemiddelde passie. Ze zijn mobiel en voortdurend connected. Vergaderen fysiek alleen als het hoognodig is. Weten van elkaar wat hun talenten en krachten zijn, laten die ook zien en gebruiken die ook van elkaar. Niemand heeft de wijsheid meer in pacht en wie kennis heeft, is geen macht meer en zo belanden wel meer oude wijsheden in de prullenbak. Samen zijn we wijs en netwerken is de nieuwe powergenerator. Contacten zijn soms even vluchtig, soms letterlijk afstandelijk, als effectief. Barack Obama herdefinieerde de term vrijwilliger. Iemand die twee telefoontjes wilde plegen was al vrijwilliger. Het resultaat is bekend. We verbinden ons niet meer voor een lifetime, hooguit als donateur, aan een organisatie maar bieden diensten aan als het beiden het beste uitkomt. Organiseren in de mesh noemt Ronald van den Hoff dat in zijn boek Society 3.0. En in die chaos is geen ruimte voor structuur, hiërarchische leiding en regie.

LimburgLAB
Ik werk momenteel mee aan LimburgLAB, een dag waarop maatschappelijke organisaties zich presenteren en laten zien wat ze kunnen betekenen voor de leefbaarheid in dorpen en steden. (LAB = Leefbaar Actief Betrokken). Leuke opzet en een leuke dag, waarop de deelnemers (en ook deelnemende organisaties) onder andere worden geïntroduceerd in de taal van Social Media. De werkvorm van Vereniging Kleine Kernen Limburg (VKKL), om twee volstrekt wezensvreemde organisaties aan elkaar te verbinden voor een duo-presentatie, heeft tot hele frisse blikken geleid. Kennelijk werkt het fruitig als je bijzondere ontmoetingen stimuleert.

Wederopbouw
Als we iets nieuws willen bouwen, zullen we het oude moeten afbreken, hoeveel pijn dat soms ook doet. Als we het verkeer veiliger willen maken, zullen we de verkeersdeelnemer weer de verantwoordelijkheid moeten laten nemen, en niet alles verder dichttimmeren en voorkauwen met allerlei borden en maatregelen. Hoe lastig dat ook lijkt. Datzelfde principe geldt wat mij betreft ook voor LimburgLAB. Limburg Loslaten, Anders werken en Beulbal tegen de schotten. En dan? Verbinden volgens voorbeeld van onze jeugd! We (de SoMe adepten) zullen deze organisaties en de zoekende mensen moeten helpen om op een eigentijdse manier hun werk te kunnen blijven doen. De taal leren spreken van Social Media is een eerste vereiste om de idealen te blijven verwezenlijken. Tegen de stroom in blijven roeien, houdt de conditie wel op peil, maar het schiet niet erg op. Dus weg met de schotten en creëer een pool van talenten en deskundigheden, zet die op een platform, ook om informatie en goede ideeën te kunnen delen en ontwikkel een nieuw soort makelaardijschap voor vraag en aanbod van kennis en kunde en gebruik de veelal gratis gereedschappen die op internet te vinden zijn. Een soort wederopbouw, maar dan anders. Voor vrijwilliger zullen we een ander woord moeten vinden. Iemand?

Tweet